Тақырып 24 · микро

Профицит және нарық тиімділігі

Нарық пайдалы, өйткені сатып алушы да, сатушы да ұтады; осы ұтыстың мөлшерін артықтармен өлшейді.

Тұтынушы артығы

Сатып алушы төлеуге дайын болған сома мен нақты төлеген соманың айырмасы. Баға неғұрлым төмен болса, артық соғұрлым көп.

Сату бағасы мен сатушы келісетін ең төмен бағаның айырмасы. Баға неғұрлым жоғары болса, артық соғұрлым көп.

Тепе-теңдікте артықтардың қосындысы (қоғамдық пайда) максимум болады. Араласу (төбе, еден, салық) әдетте оны азайтады — таза шығын пайда болады.

🎯 Енді мынаны меңгеруге болады

Тұтынушы артығы = төлеуге дайын − нақты

Өндіруші артығы = баға − ең төмен

Тепе-теңдік жалпы артықты максимумдайды

Төбе/еден/салық → таза шығын

Қайдан оқуға болады: Мэнкью — гл. 7–8Макконнелл–Брю — гл. 5